الگوی همکاری جامعه‌شناسان و روزنامه‌نگاران در تحلیل و مدیریت مسائل اجتماعی (از تحلیل علمی تا روایت رسانه‌ای)

A Collaborative Model between Sociologists and Journalists in Analyzing and Managing Social Issues: From Scientific Analysis to Media Narration

نویسندگان :

سعید معیدفر¹، محمدرضا حسینی²، هادی زمانی³، رسول مهماندوست⁴،
استاد گروه جامعه‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران¹، دانشیارگروه جامعه‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آیت الله بروجردی، بروجرد، ایران²، دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی گرایش مسایل اجتماعی ایران، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران – پردیس بین المللی کیش(مسئول)³، رییس مسئولیت اجتماعی، شرکت فولاد مبارکه، اصفهان، ایران⁴
تعداد صفحات : 55-5
چکیده :

مسائل اجتماعی از مهم‌ترین چالش‌های جوامع معاصر به‌شمار می‌روند که ذهن شهروندان، نهادهای مدنی و نخبگان اجتماعی را به خود مشغول ساخته‌اند. در این میان جامعه‌شناسان و روزنامه‌نگاران به‌عنوان دو گروه مرجع در فرآیند شناخت، تحلیل و بازنمایی مسائل اجتماعی نقش بسزایی ایفا می‌کنند. هدف این پژوهش بررسی تطبیقی نقش و کارکرد این دو گروه در مواجهه با مسائل اجتماعی و بحران‌های ناشی از آن است. پژوهش حاضر با بهره‌گیری از روش مطالعه کتابخانه‌ای و تکمیل آن با تکنیک دلفی در دو مرحله، دیدگاه‌های ۱۵ نفر از نخبگان حوزه جامعه‌شناسی و روزنامه‌نگاری را گردآوری و تحلیل کرده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که جامعه‌شناسان با اتکا به روش‌های علمی و تحلیل ساختاری و روزنامه‌نگاران با بهره‌گیری از روایت‌گری تحلیلی و برجسته‌سازی رسانه‌ای، می‌توانند به‌صورت مکمل در فرآیند حساس‌سازی، تبیین و حل مسائل اجتماعی ایفای نقش کنند. همچنین هم‌افزایی این دو گروه در قالب کارگروه‌های مشترک، تولید محتوای تحلیلی و آموزش بین‌رشته‌ای، می‌تواند به ارتقاء سرمایه اجتماعی و توسعه پایدار کمک شایانی نماید.

چکیده انگلیسی :

Social issues represent some of the most pressing challenges of contemporary societies, engaging the attention of citizens, civil institutions, and intellectual elites alike. Within this context, sociologists and journalists, as two reference groups, play a pivotal role in the processes of identifying, analyzing, and representing social problems. The aim of this study is to comparatively examine the roles and functions of these two groups in confronting social issues and the crises arising from them. Employing a qualitative design that combines a systematic literature review with a two-round Delphi technique, the perspectives of 15 experts in sociology and journalism were collected and analyzed. Findings indicate that sociologists, through scientific methods and structural analysis, and journalists, through analytical narration and media framing, can act complementarily in the processes of sensitization, interpretation, and problem-solving. Furthermore, synergy between these two groups -through joint working groups, co-production of analytical content, and interdisciplinary training- can significantly contribute to the enhancement of social capital and the advancement of sustainable development.

موضوع : علوم ارتباطات
کلمات کلیدی : جامعه‌شناسی، مسائل اجتماعی، روزنامه‌نگاری تحلیلی، بحران اجتماعی، رسانه، آگاهی اجتماعی
کلمات کلیدی انگلیسی: Sociology of Social Problems, Analytical Journalism, Social Crisis; Media, Social Awareness
مراجع :
احمدی، علی. (۱۳۹۹). چرا باید از روزنامه‌نگاری راه‌حل‌گرا استفاده کنیم؟. پایگاه خبری عطانا، قابل دسترس در: https://atna.atu.ac.ir/fa/news/182 اسدی، عباس. (۱۳۹۷). روزنامه‌نگاری در جهان معاصر، چاپ چهارم، انتشارات آثار فکر. بروجردی علوی، مهدخت و بنیادی، فاطمه. (۱۳۹۴). چالش‌ها و موانع توسعه روزنامه‌نگاری علم در ایران. مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی، ۷(۳)، ۱۷۱-۲۰۳. رابینگتن، ارل و واینبرگ، مارتین. (۱۳۹۳). رویکردهای نظری هفتگانه در بررسی مسایل اجتماعی، مترجم: رحمت‌الله صدیق سروستانی، چاپ پنجم. انتشارات دانشگاه تهران. رضائیان، مهدی. (۱۳۹۴). نسبت روزنامه‌نگاری تحلیلی با جامعه‌شناسی تفسیری. انجمن جامعه‌شناسی ایران، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران، قابل دسترس در: https://ana.ir/000INC سیسونز، هلن. (۱۳۹۶). روزنامه‌نگاری در عمل: چگونه خبر بنویسیم، مترجم؛ سید محمد تقی‌زاده‌مطلق. چاپ دوم، انتشارات همشهری. فرقانی، محمدمهدی. (۱۳۸۴). نگاهی به جایگاه و کارکردهای روزنامه‌نگاری سنتی و روزنامه‌نگاری الکترونیک: تعامل سنت و فن‌آوری در جامعه اطلاعاتی. فصلنامه علوم اجتماعی، ۱۲(۲۹)، ۵۷–۸۷. کاظمی تربقان، سیدمهدی؛ سهامی، امی و اماندار شقایق، ابراهیمی کیمیا. (۱۴۰۲). تحلیل تعاملات اجتماعی با رویکرد نظریه بازی. فصلنامه علوم اجتماعی، ۱۶(۳)، ۱۰۱–۱۲۵. گرجی، بهداد. (۱۴۰۴). نقش روزنامه‌نگاری در رشد فکری جامعه. روزنامه ستاره صبح، شماره ۲۵۷۱، صفحه 5. لوزیک، دانیلین. (۱۳۹۸). نگرشی نو در تحلیل مسایل اجتماعی، مترجم: سعید معیدفر، چاپ هفتم. شرکت سهامی کتاب‌های جیبی فرانکلین با همکاری انتشارات امیرکبیر. معتمدنژاد، کاظم. (۱۳۸۵). اصول اخلاقی حرفه روزنامه‌نگاری در ایران. پژوهش‌های ارتباطی، ۱۲(۲)، ۳۳–۵۸. معیدفر، سعید. (۱۳۹۷). جامعه‌شناسی مسایل اجتماعی ایران، چاپ پنجم. انتشارات نور علم. معیدفر، سعید. (۱۳۸۹). مسایل اجتماعی ایران (جامعه‌شناسی اقشار و گروه‌های آسیب‌پذیر)، چاپ اول. نشر علم. مک‌نیر، برایان. (۱۳۸۸). جامعه‌شناسی روزنامه‌نگاری، مترجمان: محمد رضا رسولی و علی اصغر کیا، چاپ دوم. انتشارات جامعه‌شناسان. میرفردی، مهدی. (۱۴۰۰). چالش‌های نظریه‌پردازی در جامعه‌شناسی ایران. فصلنامه مطالعات اجتماعی ایران، ۱۴(۱)، ۸۹–۱۱۰. نوذری، حسین. (۱۳۸۴). بحران‌ها و تهدیدهای اجتماعی: تحلیلی پارادایمی در خصوص رویکردها و نظریه‌های جدید پیرامون مفهوم بحران. فصلنامه رفاه اجتماعی، ۴(۱۶)، ۴۳–۷۶. وردی‌نژاد، فریدون و بهرامی رشتیانی، شهلا. (۱۳۸۸). جامعه‌شناسی خبر. نشر ثانیه. یوست، کاسپرس. (۱۳۳۸). اصول روزنامه‌نگاری، مترجم؛ مهین‌دخت صبا، چاپ اول. انتشارات دانشگاه تهران. یوسفی، علی و اکبری، مجید. (۱۳۹۰). تحلیل مسائل اجتماعی ایران: رویکردی ساختاری و فرهنگی. فصلنامه جامعه‌شناسی ایران، ۱۱(۲)، ۵۵–۷۸. Beck, U. (1992). Risk society: Towards a new modernity. London: Sage Publications. Berger, P. L., & Luckmann, T. (1966). The social construction of reality: A treatise in the sociology of knowledge. Garden City, NY: Anchor Books. Blumer, H. (1969). Symbolic interactionism: Perspective and method. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall. Blumer, H. (1971). Social problems as collective behavior. Social Problems, 18(3), 298–306. https://doi.org/10.2307/799797 Bourdieu, P. (1991). Language and symbolic power (J. B. Thompson, Ed.; G. Raymond & M. Adamson, Trans.). Cambridge, MA: Harvard University Press. Carpentier, N. (2011). Media and participation: A site of ideological-democratic struggle. Bristol: Intellect Books. Castells, M. (2009). Communication power. Oxford: Oxford University Press. Couldry, N., & Hepp, A. (2017). The mediated construction of reality. Cambridge: Polity Press. Cottle, S. (2006). Mediatized conflict: Developments in media and conflict studies. Maidenhead: Open University Press. Entman, R. M. (1993). Framing: Toward clarification of a fractured paradigm. Journal of Communication, 43(4), 51–58. (doi.org in Bing) Fraser, N. (1997). Justice interruptus: Critical reflections on the “postsocialist” condition. New York: Routledge. Giddens, A. (1984). The constitution of society: Outline of the theory of structuration. Berkeley: University of California Press. Habermas, J. (1984). The theory of communicative action (Vol. 1–2). Boston: Beacon Press. Habermas, J. (1989). The structural transformation of the public sphere: An inquiry into a category of bourgeois society. Cambridge, MA: MIT Press. McCombs, M. E., & Shaw, D. L. (1972). The agenda-setting function of mass media. Public Opinion Quarterly, 36(2), 176–187. https://doi.org/10.1086/267990 Mead, G. H. (1934). Mind, self, and society from the standpoint of a social behaviorist. Chicago: University of Chicago Press. Schudson, M. (2008). Why democracies need an unlovable press. Cambridge: Polity Press. Weber, M. (1978). Economy and society: An outline of interpretive sociology (G. Roth & C. Wittich, Eds.). Berkeley: University of California Press. Zelizer, B. (2004). Taking journalism seriously: News and the academy. Thousand Oaks, CA: Sage Publications.  

---

تعداد بازدید از مقاله : 5
تعداد دانلود فایل : 0