رابطه بین مهارت‌های سواد رسانه‌ای و پیشگیری از آسیب‌های سایبری در میان نوجوانان منطقه یک شهر اصفهان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد علوم ارتباطات اجتماعی، ﻣﻮﺳﺴﻪ آﻣﻮزش عالی داﻧﺶ پژوهان پیشرو، اﺻﻔهان، اﯾﺮان
2 اﺳﺘﺎدﯾﺎر گروه ﻋﻠﻮم ارﺗﺒﺎﻃﺎت، ﻣﻮﺳﺴﻪ آﻣﻮزش عالی داﻧﺶ پژوهان پیشرو، اصفهان، اﯾﺮان
3 استادیار گروه مدیریت، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران
چکیده
فضای مجازی با همه مزیت هایی که دارد می تواند آسیب‌های قابل توجهی به نوجوانان که در سنین حساسی هستند وارد آورد. هدف پژوهش حاضر بررسی رابطه بین مهارت‌های سواد رسانه‌ای و پیشگیری از آسیب‌های سایبری در میان نوجوانان منطقه یک شهر اصفهان بوده است. پژوهش فعلی از لحاظ هدف یک تحقیق کاربردی و از نظر ماهیت یک پژوهش توصیفی- همبستگی هست. جامعه اماری در این پزوهش را تمامی نوجوانان در شهر اصفهان تشکیل دادد که بر اساس فرمول کوکران تعداد 378 نفر از انها بطور در دسترس به عنوان نمونه آماری انتخاب شد. ابزار جمع آوری داده در این پژوهش دو پرسشنامه استاندارد سواد رسانه‌ای فلسفی و همکارانش (1393) و آسیب‌های سایبری زندوانیان و همکاران(1392) بوده است. تجزیه و تحلیل داده ها نیز به روش معادلات ساختاری انجام شده است. یافته‌های پژوهش نشان داد که تمامی مهارت‌های سواد رسانه‌ای (‌مهارت احساسی، مهارت اخلاقی، مهارت زیبا شناسی و مهارت شناختی) در پیشگیری از آسیب‌های سایبری درنوجوانان موثر است. یافته‌ها همچنین نشان داد که مهارت‌ها ی سواد رسانه‌ای بطور موثری با انواع عوامل آسیب‌های سایبری (‌عامل اعتقادی- عبادی، عامل تحصیلی، عامل خانوادگی، عامل روانی و عامل سازگاری) رابطه معنادار داشته و باعث کاهش آسیب‌های سایبری در نوجوانان می‌شود. نتیجه اینکه، توجه به مهارت‌های سواد رسانه‌ای در نوجوانان و اجرای برنامه‌هایی در جهت تقویب این مهارت‌ها می‌تواند به پیشگیری از آسیب‌های سایبری در این قشر حساس از جامعه کمک زیادی بنماید.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

The Relationship between Media Literacy Skills and Cyber Harm Prevention Among Adolescents in Isfahan Region 1 Municipality

نویسندگان English

Majid Esmaeili 1
Alireza Kharazi 2
Abbas Zamani 3
1 Master's student in Social Communication Sciences, Department of Communication Scienses, Daneshpajoohan Pishro Higher Education Institute (DHEI), Isfahan, Iran
2 Assistant professor, Departmentof Communication Sciences, Daneshpajoohan Pishro Higher Education Institute (DHEI), Isfahan, Iran
3 Assistant Professor, Department of Management, Na.C., Islamic Azad University, Najafabad, Iran
چکیده English

Cyberspace, while offering unprecedented opportunities for information exchange and social interaction, also exposes adolescents—particularly those at critical developmental stages—to significant risks. This study examines the relationship between media literacy skills and the prevention of cyber harms among adolescents in District 1 of Isfahan. Designed as applied research with a descriptive-correlational approach, the study surveyed 378 adolescents selected through Cochran’s formula and convenience sampling. Data were collected using two standardized instruments: The Media Literacy Scale developed by Falsafi et al. (2014) and the Cyber Harm Questionnaire by Zandvanian et al. (2013). Structural equation modeling (SEM) with SmartPLS3 was employed for data analysis. Findings indicate that all dimensions of media literacy—cognitive, emotional, moral, and aesthetic—play a significant role in reducing adolescents’ vulnerability to cyber harms. Moreover, media literacy skills were found to be strongly associated with various domains of cyber risk, including religious-cultural, educational, familial, psychological, and adaptive factors. These results highlight the importance of integrating media literacy education into adolescent development programs. Strengthening these competencies can serve as a protective mechanism against cyber threats, fostering safer online engagement and contributing to the cultivation of critical, ethical, and resilient digital citizens.

کلیدواژه‌ها English

Media Literacy
Cyberspace
Adolescents
Cyber Risks
Communication Studies