https://jsc.daneshpajoohan.ac.ir/ جامعه شناسی ارتباطات اجتماعی fa daily 1 Mon, 22 Jun 2026 00:00:00 +0330 Mon, 22 Jun 2026 00:00:00 +0330 https://jsc.daneshpajoohan.ac.ir/article_737399.html در مواجهه با تهدیدات نوین امنیتی که عمدتاً در قالب جنگ‌های ترکیبی و شناختی بروز می‌یابند، این پژوهش با هدف بررسی نقش رسانه‌ها به‌عنوان خط دوم آفند و پدافند در ساختار دفاعی کشور انجام شده است. زمینه تحقیق، تحول در مفهوم امنیت ملی و افزایش اهمیت روایت‌سازی و عملیات روانی در تقابل‌های بین‌المللی است. روش تحقیق به‌صورت توصیفی ـ تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و مطالعات تطبیقی صورت گرفته است.پرسش اصلی پژوهش آن است که رسانه‌ها چگونه می‌توانند در قالب خط دوم دفاعی و تهاجمی، به مقابله با تهدیدات ترکیبی و تقویت انسجام ملی کمک کنند؟ فرضیه تحقیق بر این مبناست که رسانه‌ها، در صورت برخورداری از راهبردهای مشخص، زیرساخت‌های مناسب و تعامل مؤثر با نهادهای مسئول، قادرند نقش تعیین‌کننده‌ای در مدیریت جنگ‌های شناختی ایفا نمایند.یافته‌ها نشان می‌دهد رسانه‌ها در نقش آفندی، با تولید محتواهای هدفمند و تضعیف گفتمان‌های معارض، به تقویت مشروعیت سیاسی و انسجام اجتماعی کمک می‌کنند؛ و در نقش پدافندی، با مقابله با شایعات، تحریف اطلاعات و عملیات روانی دشمن، نقش مهمی در حفظ امنیت روانی جامعه دارند. همچنین، رسانه‌ها در بازسازی اعتماد عمومی و تقویت حافظه جمعی نیز مؤثرند.در پایان، دو پیشنهاد ارائه شده است: نخست، تشکیل مرکز تخصصی رسانه و امنیت شناختی برای تدوین سیاست‌های هماهنگ و رصد تهدیدات نرم؛ دوم، طراحی برنامه ملی ارتقاء سواد رسانه‌ای با هدف افزایش تاب‌آوری شناختی جامعه. این پژوهش تلاش دارد تا با نگاهی راهبردی، جایگاه رسانه را در حفظ ثبات ملی بازتعریف کند.